Vragen & Antwoorden

Muziektherapie - Music Therapy

A: Een paar namen om je op weg te helpen:
Madeleen de Bruijn, Groningen. Werkt in revalidatiecentrum Lyndensteyn in Beetsterzwaag. Schrijfster van "Muziek in de kinderrevalidatie" uitg.1984, INTRO, Nijkerk. ISBN:90 266 1780 1.
Andere literatuur: Paul Nordoff en Clive Robbins "Muziektherapie voor gehandicapte kinderen" 1973/1980.

A: I graduated in 1989 as a Batchelor in Music Therapy from the "Jelburg", one of the higher professional educations for Creative Therapy. I got my registration as a music therapist with the Dutch Register for Creative Therapists in 1993. I have worked in short-stay psychiatric care since my graduation. I also have a private practice since 1995. More information can be found on my site on music therapy.
I live in Hoorn, Noord-Holland. That's the most North-Western province of the Netherlands. Approximately in the centre of it is an inland sea, at least it used to be. It was called the Zuiderzee. Now it has been seperated from the North sea by a dike. It's called the IJsselmeer now. My town boards on this 'lake'. Just a 10 minute walk from my house and I'm standing on the dike that prevents the water from flooding our entire province. You know that of the Netherlands, about half is below the sealevel? With the seas rising because of global warming, this could present a threat in the future.
I worked with psychiatric patients (short stay: 6 weeks - 3 months) at the ward of the general hospital, here in Hoorn. I did that part-time. The rest of my time I dedicate to my private practice, making music and the internet. I sometimes have private clients for singing lessons or counselling. I love to work with "Make Your Own Song" as a method. I think it's a great way for people to express themselves.
And of course there's the monthly CircleSong sessions where people come to play and sing together in a ritual form where you can connect to yourself and the items that are important in your life at the moment, and to the time of year.

A: De banen liggen, zoals je misschien al vermoedde, niet voor het opscheppen. Bovendien wordt meestal als eis gesteld dat de MT geregistreerd is bij de Nederlandse Stichting Register Creatief Therapeuten. Een mogelijkheid is inschrijven bij het KIA, een soort uitzendburo voor o.a. Muziektherapeuten. Tel. 030 2891526. Ook is er nog uitzendburo GGZ select. Maar een buitenlands diploma is hier niet geldig is en je kunt je ermee waarschijnlijk niet aanmelden als werkzoekend Creatief Therapeut.

A: volgens mijn laatste info kan dat niet met een diploma van 'buiten Europa'. Stage lopen wellicht wel. Een mogelijkheid van een cursus op een NL opleiding waardoor haar diploma wel geldig zou worden is mij niet bekend, maar daarvoor kun je bij de opleidingen informeren. (zie adressen) Er zijn ook parttime opleidingen. De arbeidsplaatsen voor MT zijn dungezaaid. Meer kansen als activiteitenbegeleider Muziek, dat is wel slechter betaald en voor een echte MT minder interessant.

A: Neem contact op met de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB): 030 2800432. Zij kunnen je het telefoonummer geven van het KIA. Daar kun je kijken of er werk te vinden is met jouw -niet Nederlandse- diploma. Een stage lopen, of aanvullende part-time opleiding lijkt me in jouw geval verstandig. Neem contact op met de opleiding in Amersfoort: 033 4728300 en leg je geval uit.

A: Misschien een idee om over dit onderwerp met mede-dramatherapie-studenten/therapeuten over van gedachten te wisselen, b.v. in de nieuwsbrief van de BG Drama van de NVCT? Voor mij persoonlijk is het iets te ver van mijn bed (ik heb er geen ideeën over).

A: Concerning the validity of your Australian diploma: contact the K.I.A. (Contact informatie bureau, creatief therapeuten)   Postbus 2546; 3500 BM Utrecht, Fivelingo 253, 3524 BN  Utrecht; tel: 030 2891526.
The Dutch music therapy association is part of the NVCT, the Dutch society for Creative Therapy. Secretary: Clare Mcfarlane; tel: 033 4654969.
The ZGCT, of which I am indeed the contact for the region you live in, consists of Creative Therapists of all disciplines (Art, Music, Drama, Dance, Garden). I cannot decide on my own how we feel about people with foreign diploma's becoming ZGCT. Of course I'll inquire about it and let you know. Aside from this, starting your Private Practice is very hard work. In my opinion it is the safest to find a job for financial security and try to get clients next to that. The best way for you to get and stay in contact with the ZGCT (even without having a practice) is by subscribing to SOLIST (which is in Dutch I'm afraid, but that may be good for learning our language!). You do this by contacting the NVCT at tel: 030 2891526. There you can read all about their activities.

A: Going to Amsterdam is always nice. There are no training possibilities there, though. When I did my training I lived in Amsterdam, but had to travel for 1 hour by train to go Amersfoort. There is an Education here called FSAO-CT, as part of the University of Utrecht. Their address is on my site.
As far as work is concerned: to my knowledge there is not yet a arrangement by which your Italian diploma would be valid to get a job in the Netherlands. However, more information on this subject can be found by contacting the KIA, which is an employment agency for Creative (Music) Therapists. Their adress is on the same page.

A: Je vraag roept nog meer vraagtekens op die, indien beantwoord, me zouden helpen bij de reactie:
- Wat voor opleiding ben je aan het doen?
- Wat heb je al geprobeerd om aan informatie te komen?
Helaas heb ik zelf geen ervaring in werken met verstandelijk gehandicapten. Wat betreft ethiek op zich kun je natuurlijk afgaan op de beroepscode voor Creatief Therapeuten. Ik adviseer je voor meer praktijk informatie om contact op te nemen met het Centraal Secretariaat NVCT voor adressen van Muziek Therapeuten in deze tak van zorg. NVCT,030 2800432, Fivelingo 253,
3524 BN Utrecht.

A: Lees er eerst eens de literatuurlijst -voor wat betreft muziektherapie- op na.
Wat betreft de andere vormen van Creatieve therapie kun je beter bij een van de andere beroepsgroepen zijn. Adressen bij het kantoor van de Nederlandse Vereniging van Creatief Therapeuten;
ook voor de verschillende HBO opleidingen waar de meeste therapeuten hun kennis vandaan hebben.

A: Of course the way of using music with 'sane' people seeking help is found in the form of psycho-social therapy in the private practices of music therapists (such as myself). It must be said that working with the 'sane' is quite fullfilling in the sense that people who come to you this way are most of the time motivated -unless they have been sent by someone else- but also
the neurotic nature of their problems is more difficult to handle than the obvious psychiatric illnesses or mental diasabilities you may encounter with people in an institution. A clear division between music (psycho-) therapy and using music as a form of expression that can reduce stress should, in my opinion, be made. In other words, there must be a clear goal at the start
and goals should be evaluated and adjusted as the therapy comes along. Goals for treatement set by the client are often: wanting to (re-)gain pleasure in life, more 'air to breath' and other general questions for supportive therapy. This initial demand for support often covers up a deeper question or emotions wanting to get out. This kind of therapy often is an uncovering psycho-therapy process, although therapist and client may not always know that from the beginning. This way of using music therapy in private practice situations was not taught to me as such, and I believe still isn't at the educations in the Netherlands. It's probably due to my fondness for psychotherapy that I've developed myself in this area. I hope this is of some use to you.

A: 1) Dit is natuurlijk ook een interessante binnen de opleiding Muziektherapie, namelijk: Voor welke aandoeningen is MT geïndiceert?
2) Veel instellingen, en zo ook de PAAZ waar ik werk, bieden een pakket aan therapiën aan, zonder precieze indicaties te stellen. Dit is geen ideale praktijk, maar wel de praktijk.
3) Momenteel worden door de verschillende beroepsgroepen binnen de Nederlandse Vereniging voor Creatieve Therapie (NVCT) de Beroepsprofielen uitgewerkt. Hierin wordt beschreven en voorgeschreven hoe de Creatief Therapeut werkt. Hieruit zou ook moeten blijken wat de specifieke indicaties voor MT zijn. Informatie over het beroepsprofiel bij het secretariaat van de
Beroepsgroep Muziektherapie: Clare McFarlane, tel 033 4654969.
4) Enige algemene richtlijnen die ik hanteer: MT leent zich voor aandoeningen die in de communicatie sfeer liggen. MT is geïndiceert voor mensen die dit zelf als een goede ingang ervaren. Zo is het dan ook contra-geïndiceert als mensen weerzin hebben tegen muziek (komt zelden voor) of wanneer men de muzikale taal al gebruikt als innerlijk steunsysteem waaraan de MT afbreuk zou doen.

A: Aangezien ik over een dergelijke lijst niet beschik kun je haar het best opvragen bij het Centraal Secretariaat NVCT. Hoewel dit op het moment niet goed bepersoneeld is zijn ze de enige met de volledige database. Tevens zou je bij hen een oproepje kunnen doen voor in het tijdschrift voor CT. Ook kun je dergelijk oproepje doen voor in de Nieuwsbrief van de Beroepsgroep Muziektherapie. Tenslotte kan ik zelf in SOLIST, het nieuwsblad van Zelfstandig Gevestigde Creatief Therapeuten een oproepje plaatsen. Alle adressen vind je op mijn web-pagina

A: Ik weet dat het Fonds Muziektherapie van de BUMA een keer een boekje hierover heeft uitgegeven. Misschien kun je dat nog bij hen krijgen. p/a Buma/Stemra-huis Prof. E.M. Meijerslaan 3, 1183 AV  Amstelveen; tel: 020 5407911 fax: 020 5407496
Zelf weet ik er verder niets over, maar heb je al op het internet verder gezocht?

A: De enige muziektherapeut die ik momenteel ken in België met eigen praktijk is Dhr. Henk Mesuere, telefoon: 03/239.35.49, Cogels Osylei 18, 2600 Antwerpen. Hij is antroposofisch muziektherapeut (als u dat iets zegt). Ik neem aan dat u het best contact met hem opneemt om te horen of hij ervaring heeft met...
Dhr. Jos De Backer voegt hieraan op 26/11/2000 het volgende toe:
Stijn Leijssen en ikzelf (jos de backer) hebben een zelfstandige praktijk in Antwerpen.
Wij zijn beiden gediplomeerden muziektherapeuten (academische opleiding) en hebben de vereiste kwalificaties voor psychotherapeutisch werk met zowel gehandicapten als met volwassenen (neurotici, borderline patiënten, psychosen enz.)
Ook hebben we een beroepsvereniging voor muziektherapie in Vlaanderen (met registratie-normen)
Met vriendelijke groeten,

Jos De Backer
Eugeen de Bocklaan 27
2900 Schoten
tel./fax: 03 644 51 93
e-mail: jos.debacker@planetinternet.be

04/06/1998
Q: I am an Indian National and am 19 years old.  I visited your web site and was totally impressed.  I am a Medical student and also happen to be a pianist. I would like to recieve information on Music Therapy courses in the Netherlands and also the possibility of me studying there.

A: The best thing for you to do is contact one or all af the educations that are on my address-page.
They can also inform you on how to get a scolarship to study abroad. Maybe there is an education in India too?
I myself went to the Hogeschool van Utrecht, FSAO-CT. Besides my information website, I'm not connected to one of the educations. I work as a music therapist in psychiatric short-stay care and have a small private practice.

A: I personally don't have any experience on the subject of your studies. I know however there is a Dutch society for Prenatal Education, that also teaches prenatal singing to parents to be. I don't know if this connects in any way to your subject. A lot of their literature is in French, among which some books by A.A. Tomatis. The brochure I have is in Dutch. If you want I can give your more details from it. For good order: I don't work with this method, I only have some information because the society sent it to me.

A: One of the problems I encountered in working with musicians in MT is that they will have to agree to finding a -usually- new way of dealing with music and music-making. Wanting to change your fixed customs about music is a condition for MT. In some cases it worked, when the musician in question was already very open-minded towards the experimental side of  music-making. But I also found in some cases that making music belongs to the realm of resistance for the musician - it's their way of coping with the world, and they have developed it accordingly. Asking these musicians to put their way of doing on 'loose screws' (a Dutch expression, I believe...) in fact frightens them very much. In these cases MT actually could be counter-indicated, since it would initially destroy their last grip on the compex world around them.(...) Then again in some cases it does work. A good intake is all important and clearly the image others have of MT is different than what I find as a music therapist, both clinically and in my private practice. I hope this has been of some help to you.
A: (Danette Dollison,MA/MT-BC) I agree that an assessment is a very valuable piece of information. Overall, I have had positive experiences working with musicians. Music therapy can be a powerful tool to raise self-esteem for a musician. I think as clinicians it is essential that we recognize our client strengths.
(...) I think sometimes we can get caught up in our own issues about making music (at least I do). I think that we have to be cautious when we say that clients are not willing to change (I say this because I really struggle with this issue) I think clients can and do change when given the right tools. It is up to us to be creative.  Personally it was helpful for me to sort out my own personal reasons for becoming a musician and look at my own challenges in doing improv. What might happen if I was suddenly placed in the client role? How hard would it be for me to change? This insight has greatly enhanced my work with clients.
I think that this is an interesting topic and I greatly appreciate Klaas's comments.

A: Helaas werkt het van mijn kant niet zo: alle info die ik geef over MT staat op mijn website en daar kunnen jullie alles wat jullie interssant lijkt downloaden. Dit simpelweg omdat het mij anders te veel tijd zou kosten.

02/01/1999
Q: Jammer genoeg hebben we na ellendig lang zoeken geen enkel gelijkaardige site kunnen vinden die ons verder hielp met de mogelijkheden (voor opleiding MT) in België.Misschien kan u ons een adres overmaken waar verdere informatie omtrend deze opleiding in België bekomen kan worden.

A: Jazeker, aan het Conservatorium, Het Lemmensinstituut, afdeling Muziektherapie, Herestraat 53, 3000 Leuven, België. Hierbij het e-mail adres van Jos De Backer, hoofd opleiding Muziektherapie te Leuven. E-mail Address(es): mailto:jos.debacker@planetinternet.be

A: Visit this link and write to the educations. Good luck!

A: (thanks to an American MT, Edy Toussaint):
Just off the top of my head, I can offer you a song  I've had success with (Sing For Your Supper).  Here's the text (I've included scale degrees for the 1st part of the melody.).  I suggest getting to hear a recording for full effect:
3      5      3       2    1     2      3       6      5       3        2   1       1 (low)6  1
Sing for your sup-per  and you'll  get  break-fast;   songbirds always   eat,
                                                                        When their song is sweet to hear.
Sing for your supper and you'll get dinner, dine with wine of choice,
                                                                        when romance is in your voice.
(BRIDGE):  I've heard from a wise canary, trilling makes a fella willing,
So little swallow, swallow now.  Now is the time to --
Sing for your supper and you'll get breakfast; songbirds are not dumb --
They don't miss a crumb of bread, 'tis said, so sing and you'll be fed!
------------
I sing it in a light, upbeat, swingy fashion, a cappella or with light accompaniment on guitar or portable piano, and get positive response, both in affect and in goal of increased receptivity to and/or interest in eating.

A: (thanks to American Music Therapist) In looking for information on Development of Language, I ran across a couple of great articles in Music Therapy Perspectives.  One is basic, something like "Speech and Music" and the other is a summary of Cognitive-Linguistic Approaches to language acquisition and how to fit music therapy into a program.  I think it's by Kate Gfeller.  That would be helpful to you, most likely.  It should be available at university libraries.

A: Ik organiseer momenteel geen workshops, groepen o.i.d.  Wel zou je bij mij terecht kunnen voor individuele begeleiding. Er worden echter wel trainingen georganiseerd. Je kunt hiervoor terecht bij: Daan van Kampenhout, Practice for Shamanism and Ritual; Postbus 10092  1001 EB  Amsterdam; tel: 020 6611238 email: mailto:dvk@xs4all.nl
Verder kun je terecht op het "Eigentijds Festival", te Vierhouten, Gelderland. Info: 0515 433352 fax 0515 433365. Ook kun je er fantastisch trommelen.
Boeken:

• Handboek Sjamanisme door Daan van Kampenhout;
• 'Ankertje' 226: Sjamanisme in de Praktijk door Myriam Ceriez;
• The Way of the Shaman door Michael Harner.

A: Er is, voor zover ik weet, alleen een parttime opleiding in Amersfoort, voor mensen die al in de gezondheidszorg werkzaam zijn. De adressen van alle opleidingen staan op mijn website, link 'adressen'. Daar infomeren lijkt me de aangewezen weg.

A: Om uit te vinden of er muziektherapeuten zijn in Nieuw Zeeland kun je waarschijnlijk het best contact opnemen met de World Federation for Music Therapy (WFMT)
Secretaris: Patxi del Campo San Vincente, POB 585, 01080 Vitoria-Gasteiz, Pais Vasco, Spanje; tel: 00 34 451 43311 fax: 00 34 45144224.
Zij kan je daar wellicht meer over vertellen.
Verder heb ik het adres van de MT opleiding in Australië: Denise Erdonmez, Associate Dean of the Faculty of Music, University of Melbourne, Melbourne AUSTRALIA
E-mail address: denise_erdonmez.music@muwayf.unimelb.edu.au
Muziektherapeut is helaas -nog- geen beschermd beroep. Dat wil zeggen dat iedereen zich zo kan noemen en voor zichzelf aan het werk kan gaan. Omdat je mij hebt gemaild begrijp ik dat jij zo niet tewerk gaat. Dat stel ik zeer op prijs. In NL kan je bij verschillende HBO opleidingen een parttime opleiding muziektherapie doen, als je al werkzaam bent in een relevant werkveld. Een van de benlangrijkste zaken om te ontwikkelen in jouw geval, waarin je muzikaal-technische kennis al aanwezig is, is je basishouding als therapeut, bewustwording van je visie op therapie en mensbeeld en hoe zit je zelf in elkaar, waarom wil je dit werk doen. Verder is er binnen de opleidingen veel aandacht voor je eigen bewustwordingsproces met betrekking tot gebruik van muziek: je kracht, zwakte, voorkeuren etc. en alle verschillende aspecten van muziekmaken/luisteren zodat je het methodisch kunt inzetten in het therapeutisch proces met je klant.
Dan volgt een periode van stages in het werkveld. Als je voor jezelf begint gaan wij (zelfstandig gevestigde creatief therapeuten) er van uit dat je al enige jaren binnen een instelling hebt gewerkt en je Registratie als creatief therapeut op zak te hebben, of hiermee bezig te zijn. (Een twee jaar durende periode van gesuperviseerd werken met minimaal een caseload van 400 contacturen). Dat is natuurlijk niet voor niets. Binnen een instelling heb je een bedding en vangnet voor je vaak moeilijke werk. Als zelfstandige moet je alles zelf doen.
Contact openemen met muziektherpeuten in de buurt lijkt mij een eerste vereiste. Als je besluit om therapie te gaan doen met klanten is op zijn minst een regelmatig bijeenkomende intervisiegroep van muziektherpeuten, of therapeuten met dezelfde doelgroep onontbeerlijk. Nog beter is het om de eerste jaren ook een aantal keren per jaar supervisie te zoeken bij een geregistreerd supervisor, in jouw geval liefst een die ook muziektherapeut is.
Literatuur: Smeijsters, H. (1995b). Handboek Muziektherapie. Theoretische en methodische grondslagen voor de behandeling van spe-cifieke stoornissen en handicaps. En ook van Henk Smeijsters is net een boek verschenen met als titel
Handboek Creatieve Therapie
Henk Smijsters
uitgeverij Coutinho, Bussum 2000
ISBN 90 6283 168 0 NUGI 714

A: ...Voor zover ik weet wordt er in aardig wat verzorgingshuizen gewerkt door muziektherapeuten. Zelf heb ik ooit stage gelopen in een verpleeghuis (Hogewei, te Weesp). Ik weet dat ze daar nu muziektherapie hebben en dat ze een vooruitstrevend beleid hebben hiermee. Mogelijk kun je bij hun muziektherapeute (een vrouw geloof ik) informatie inwinnen?
Muziektherapie is een specialistisch vak, wat niet zomaar door een leek of muzikaal iemand gedaan kan worden. Een optie om muziek binnen de instelling te halen is een stageplaats beschikbaar stellen aan een van de opleidingen (zie de adressen pagina op mijn website). Of de opleidingen in zee gaan met een stageplaats waar geen muziektherapeut als begeleider werkt weet ik niet, dat verschilt misschien. Maar dat kun je navragen.
Bij de beroepsvereniging NVCT (Nederlandse Vereniging van Creatief Therapeuten) kun je navragen welke therapeuten in verzorgingshuizen/verpleeghuizen werken.
NVCT; Centraal Secretariaat,030 2800432, Fivelingo 253,3524 BN Utrecht
Ik dacht dat er misschien zelfs een samenwerkingsverband was van deze therapeuten.
Tenslotte zou je je vraag kunnen proberen te stellen in de nieuwsbrief van de Beroepsgroep Muziektherapie.
Redactieadres: NVCT, zie boven.

Hieronder beschrijf ik aan de hand van een aantal aan mij gestelde vragen (waarvoor dank aan Ruben Elbers) mijn manier van werken met het maken van liedjes binnen Muziektherapie.

1. Met welke doelgroep(en) bent u binnen de therapie bezig met liedschrijven?

In de praktijk bleken dit vooral jongeren te zijn, die gemotiveerd waren om liedjes te maken. Met name meisjes met anorexia gebruikten het om over hun ziekte te kunnen schrijven. Ik ga ervan uit dat dit een goede methode is voor mensen die moeite hebben zich op een andere manier verbaal te uiten, te praten over de inhoud van hun probleem.

2. Welke doelstellingen stelt u daarbij?

Doel is een uitingsvorm vinden, afstand en perspectief nemen tot het soms pijnlijke onderwerp. Vormgeven, het steeds weer bekijken of dit nou is waar het om gaat geeft een doorwerking. Een resultaat opnemen geeft een enorm gevoel van positieve eigenwaarde. De patient wordt maker.

3. Kunt u een omschrijving geven van de manier waarop u bezig bent met liedschrijven binnen uw therapie? (bv. heeft u een methode/ hoe komt de client tot een lied/ heeft de client een bepalende rol of geeft u vooral de structuur aan/ gebruikt u de problematiek van de client als input voor het liedschrijven en op welke manier)

Laat de mensen schrijven over wat ze willen, wat hen bezig houdt, of een luchtiger onderwerp. Vanuit zo'n schrijfsel, tekst, gedicht of losse ideeen starten. Dat steeds meer vormgeven, totdat het een vorm heeft waar de client tevreden mee is. Ik help met vormgeven, niet met de inhoud. ik reageer eigenlijk ook nooit op de inhoud, behalve desgevraagd. Ik vraag welke vorm er passend is en help desgewenst met muzikale begeleiding. De liedjes die ontstaan zijn een weergave van de innerlijke structuur van de client. Soms is er al veel structuur en 'schrijft het lied zichzelf'. Soms zijn er meer stappen nodig. Een melodie laat ik graag ontstaan door de tekst voor te dragen en dat steeds verder uit te vergroten.

4. Welke aanreikingen zou u waardevol vinden in een methode voor liedschrijven als therapie, voor u als therapeut?

Zelf veel liedjes (leren) schrijven. Je eigen affiniteit hiermee is heel belangrijk. Je moet op veel manieren tot een resultaat kunnen komen, veel creatieve strategieën hebben. Dus het onderzoeken van je eigen strategie en eventueel leren van andere.

5. Heeft u tenslotte nog op- of aanmerkingen of bruikbare tips?

Ik heb gemerkt dat resultaatgericht werken volgens een duidelijke methode binnen de muziektherapie prima kan en dat de resultaten vaak ook het meeste impact maakt op clienten én collega's. Zo ben ik niet opgeleid als creatief therapeut - juist het niet-resultaat gerichte en het vluchtige karakter zou 'veiligheid' brengen. Ik houd van het vastleggen van het gebeuren en de clienten krijgen de opgenomen liedjes op CD mee naar huis.

CirkelZang - CircleSong

Zebra Studio